De orderportefeuille groeit, de omzet stijgt en de onderneming draait goed. Toch staat er minder geld op de bank dan verwacht. Groei vraagt vaak om extra voorraad, personeel, productie en transport. Die uitgaven komen meestal eerder dan de betalingen van klanten.
Het verschil tussen winst en beschikbare liquide middelen wordt dan duidelijk. Een onderneming kan winst maken en toch krap bij kas zitten. In dit artikel ziet u met een rekenvoorbeeld hoeveel geld omzetgroei kan vastzetten in openstaande facturen en wat u daaraan kunt doen.
Waarom omzetgroei niet automatisch meer geld oplevert
Bij een verkoop op rekening ontvangt een bedrijf het geld pas nadat de klant de factuur heeft betaald. Ondertussen lopen salarissen, leveranciersbetalingen, belastingen en andere kosten door. Dat kan een tijdelijk tekort aan liquide middelen veroorzaken, ook als de verkopen winstgevend zijn.
Daarom is werkkapitaal belangrijk: het verschil tussen vlottende activa, zoals voorraad en debiteuren, en kortlopende schulden. Een groeiend bedrijf moet vaak meer voorraden en openstaande vorderingen financieren. Hoeveel extra geld daarvoor nodig is, hangt ook af van de betaalafspraken met leveranciers.
Rekenvoorbeeld: hoeveel geld zit vast in openstaande facturen?
Stel dat een groothandel al haar verkopen op rekening doet en klanten steeds na 60 dagen betalen. De maandelijkse omzet stijgt van € 100.000 naar € 150.000. Bij een gelijkmatige omzet en maanden van 30 dagen ontstaat dit beeld:
| Onderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Omzet per maand vóór groei | € 100.000 |
| Omzet per maand na groei | € 150.000 |
| Openstaande vorderingen vóór groei | € 200.000 |
| Openstaande vorderingen na groei | € 300.000 |
| Extra bedrag vast in debiteuren | € 100.000 |
De omzet groeit met 50%, maar er staat ook € 100.000 extra bij klanten uit. Dat geld is nog niet op de bank ontvangen. Zonder andere compenserende maatregelen kan de onderneming dus ongeveer € 100.000 extra werkkapitaal nodig hebben.
Dit is een vereenvoudigd voorbeeld. Het gaat uit van stabiele verkopen, tijdige betaling en bedragen exclusief btw. In de praktijk beïnvloeden ook voorraad, leverancierskrediet en btw de totale liquiditeitsbehoefte.
Hoe betalingsachterstanden financiële problemen vergroten
Ondernemingen plannen hun uitgaven op basis van afgesproken betalingstermijnen. Betaalt een klant dertig dagen later dan verwacht, dan moet het bedrijf zijn eigen verplichtingen langer voorfinancieren. Dat kan leiden tot rente- en financieringskosten, uitgestelde investeringen of druk op betalingen aan leveranciers.
Controleer daarom regelmatig welke facturen vervallen zijn en neem tijdig contact op met klanten. Wie afwijkingen vroeg signaleert, heeft meer mogelijkheden om een liquiditeitstekort te beperken.
Waarom afhankelijkheid van grote klanten extra risico geeft
Grote zakelijke klanten kunnen veel omzet opleveren, maar zorgen ook voor concentratierisico. Stel dat één klant verantwoordelijk is voor 35% van de jaaromzet. Een langdurige betalingsachterstand bij die klant kan dan een groot deel van de beschikbare middelen opslokken.
Kijk daarom niet alleen naar de omzetbijdrage, maar ook naar de openstaande bedragen, betaalhistorie en kredietwaardigheid. Een tijdelijke vertraging is bovendien iets anders dan de mogelijkheid dat een klant helemaal niet meer kan betalen. Voor beide situaties zijn andere maatregelen nodig.
Drie manieren om uw cashflow tijdens groei te beschermen
Maak duidelijke afspraken over betalingstermijnen
Factureer zo snel mogelijk na levering en leg betalingstermijnen vooraf vast. Bij grote opdrachten kan een voorschot of betaling in termijnen helpen. Let ook op de wettelijke grenzen: een termijn van 60 dagen is niet in alle zakelijke verhoudingen toegestaan. Grootbedrijven moeten facturen van mkb-ondernemers en zelfstandigen doorgaans binnen 30 dagen betalen. De actuele regels staan bij Ondernemersplein.
Controleer de kredietwaardigheid van klanten
Beoordeel bij grote orders of een klant naar verwachting aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Handelsinformatie en eerder betaalgedrag kunnen helpen bij het vaststellen van passende kredietlimieten. Controleer die limieten opnieuw als een klant veel grotere opdrachten gaat plaatsen.
Bewaak openstaande facturen en financiële buffers
Werk uw debiteurenoverzicht en liquiditeitsprognose regelmatig bij. Neem verwachte ontvangsten, voorraadinkopen, lonen en belastingen mee en bereken wat er gebeurt als grote betalingen later binnenkomen. Factoring of aanvullende werkkapitaalfinanciering kan een tijdelijke oplossing zijn, maar brengt kosten en voorwaarden met zich mee.
Wanneer kan een kredietverzekering financiële zekerheid bieden?
Een kredietverzekering is niet bedoeld om iedere tijdelijke vertraging in de cashflow op te lossen. Zij kan bescherming bieden wanneer zakelijke klanten hun facturen door betalingsonmacht niet voldoen, voor zover het risico onder de verzekering valt.
De verzekeraar beoordeelt doorgaans kredietrisico’s en kan verzekerde kredietlimieten vaststellen. Bij gedekte wanbetaling wordt een deel van de vordering vergoed, volgens de polisvoorwaarden. Premie, eigen risico, uitsluitingen en verplichtingen rond debiteurenbeheer verdienen daarom aandacht. Voor bedrijven die veel op rekening leveren, kan een kredietverzekering een aanvullende mogelijkheid zijn, maar niet vanzelfsprekend de beste keuze.
Gezonde groei begint bij grip op uw geldstromen
Succesvolle groei wordt niet alleen bepaald door het aantal orders of de omzet. De vraag is ook hoeveel geld in voorraden en openstaande facturen vastzit, wanneer betalingen binnenkomen en welke verplichtingen intussen moeten worden voldaan. Wie dat vooraf doorrekent, kan tijdiger bijsturen en voorkomt dat gezonde omzetgroei onverwacht tot geldgebrek leidt.