Administratie laten overnemen wordt vaak pas een onderwerp wanneer het ineens noodzakelijk is. Door ziekte, een ongeval of een langere afwezigheid kan iemand tijdelijk niet zelf reageren op post, betalingen controleren of contact opnemen met organisaties.
Voor degene die helpt, is dat lastig wanneer alle kennis alleen bij één persoon zit. Welke verzekeringen lopen er? Waar staan belangrijke documenten? Welke betalingen vragen aandacht en met welke organisaties moet contact worden opgenomen?
Een goede voorbereiding betekent niet dat iemand direct toegang krijgt tot al je persoonlijke zaken. Het gaat er vooral om dat duidelijk is wat er loopt, waar informatie te vinden is en waarvoor eventueel formele toestemming nodig is.
Administratie laten overnemen: wat moet iemand kunnen doen?
Iemand die tijdelijk je administratie overneemt, hoeft meestal niet alles te weten.
Maak daarom eerst onderscheid tussen taken die mogelijk moeten worden uitgevoerd en informatie die alleen voor jouzelf belangrijk is.
Praktische taken kunnen bijvoorbeeld zijn:
- belangrijke post herkennen;
- controleren of rekeningen betaald worden;
- contact opnemen met een verzekeraar;
- afspraken wijzigen;
- documenten terugvinden;
- abonnementen of leveringen controleren;
- informatie aan een adviseur doorgeven.
Door vanuit taken te denken voorkom je dat je onnodig veel persoonlijke informatie deelt.
Maak één overzicht van belangrijke organisaties
Een groot deel van de administratie bestaat uit relaties met organisaties.
Denk aan:
- banken;
- verzekeraars;
- pensioenuitvoerders;
- energieleveranciers;
- telecombedrijven;
- verhuurder of hypotheekverstrekker;
- gemeente;
- zorgverleners;
- belastingzaken;
- abonnementen;
- zakelijke contacten.
Het is niet noodzakelijk alle documenten bij dit overzicht te bewaren.
Vaak is het al voldoende dat iemand weet met welke organisatie je zaken doet, welk onderwerp daarbij hoort en waar de relevante stukken te vinden zijn.
Leg vast waar documenten worden bewaard
Een administratie kan uitstekend georganiseerd zijn, maar toch moeilijk over te nemen wanneer niemand weet hoe de indeling werkt.
Noteer daarom bijvoorbeeld waar je bewaart:
- verzekeringspolissen;
- belastingdocumenten;
- contracten;
- bankinformatie;
- pensioenstukken;
- documenten rond woning of hypotheek;
- belangrijke correspondentie.
Dat kan een papieren ordner zijn, een map op de computer of een beveiligde digitale opslagplaats.
Het hoeft niet nodig te zijn om documenten te kopiëren. Een duidelijke wegwijzer naar de juiste plek kan al voldoende zijn.
Maak duidelijk welke zaken automatisch lopen
Veel huishoudelijke administratie verloopt tegenwoordig automatisch.
Huur of hypotheek, verzekeringen, energie, telefoon en abonnementen worden vaak automatisch betaald.
Daardoor hoeft degene die tijdelijk helpt misschien nauwelijks betalingen uit te voeren.
Het is wel nuttig om vast te leggen welke belangrijke lasten automatisch worden afgeschreven en welke betalingen juist handmatig aandacht vragen.
Zo voorkom je dat iemand uit onzekerheid betalingen dubbel uitvoert of onnodig veranderingen aanbrengt.
Noteer terugkerende momenten
Niet iedere administratieve verplichting komt maandelijks terug.
Sommige zaken spelen maar één of enkele keren per jaar.
Denk aan:
- belastingaangifte;
- jaarlijkse verzekeringspremies;
- gemeentelijke belastingen;
- contributies;
- verlenging van contracten;
- periodieke controles;
- jaarlijkse facturen.
Wanneer iemand langere tijd je zaken moet overnemen, kunnen juist zulke momenten gemakkelijk worden gemist.
Een eenvoudige kalender met belangrijke administratieve data kan daarom nuttiger zijn dan een enorme verzameling documenten.
Geef aan welke post niet kan wachten
Veel post kan zonder probleem een tijdje blijven liggen.
Andere brieven hebben een reactietermijn of vragen snelle aandacht.
Maak degene die mogelijk helpt daarom duidelijk welke afzenders belangrijk zijn.
Bijvoorbeeld:
- overheid;
- bank;
- verzekeraar;
- verhuurder;
- hypotheekverstrekker;
- zorgorganisatie;
- belastingadviseur of boekhouder.
Dat betekent niet dat iemand automatisch alle post moet openen. Het helpt wel om te herkennen welke correspondentie mogelijk niet weken kan blijven liggen.
Deel geen persoonlijke inloggegevens als standaardoplossing
Het lijkt gemakkelijk om iemand simpelweg alle gebruikersnamen en wachtwoorden te geven.
Dat is meestal geen goede basis.
Een wachtwoord voor één account kan toegang geven tot veel meer informatie dan nodig is. Vooral e-mailaccounts zijn gevoelig, omdat via e-mail vaak wachtwoorden van andere diensten kunnen worden hersteld.
Ook DigiD-inloggegevens horen persoonlijk te blijven.
Voor bepaalde overheidszaken kan iemand via DigiD Machtigen toestemming krijgen om specifieke zaken te regelen, zonder jouw eigen inloggegevens te gebruiken.
Kijk daarom per organisatie welke officiële mogelijkheid bestaat om iemand anders namens jou te laten handelen.
Bankzaken verdienen aparte aandacht
Toegang tot een betaalrekening is iets anders dan iemand laten weten bij welke bank je klant bent.
Wanneer iemand mogelijk financiële handelingen voor je moet uitvoeren, is het verstandig vooraf bij je bank na te gaan welke mogelijkheden daarvoor bestaan.
Banken kunnen eigen procedures hebben voor bijvoorbeeld een volmacht of gemachtigde.
Geef nooit zomaar een bankpas, pincode of persoonlijke inloggegevens mee als praktische noodoplossing.
Een formeel geregelde bevoegdheid geeft veel meer duidelijkheid over wat iemand wel en niet mag doen.
Een contactpersoon hoeft niet alles zelf uit te voeren
Degene die overzicht houdt, hoeft niet automatisch degene te zijn die iedere taak uitvoert.
Misschien regelt een familielid de gewone administratie, terwijl:
- een boekhouder zakelijke administratie behandelt;
- een financieel adviseur bepaalde financiële zaken kent;
- een notaris informatie over formele documenten heeft;
- een buur voor praktische zaken rond de woning zorgt;
- een andere naaste medische afspraken helpt organiseren.
Noteer daarom niet alleen informatie, maar ook wie bij welk onderwerp een geschikt aanspreekpunt is.
Dat voorkomt dat één persoon alles zelf moet uitzoeken.
Leg ook vast wat juist níét moet gebeuren
Goede instructies gaan niet alleen over wat iemand moet doen.
Het kan minstens zo belangrijk zijn om aan te geven wat iemand niet zomaar moet veranderen.
Bijvoorbeeld:
- geen abonnementen opzeggen zonder overleg;
- geen documenten weggooien;
- geen grote betalingen uitvoeren;
- geen accounts verwijderen;
- geen contracten wijzigen;
- geen persoonlijke spullen verplaatsen.
Bij een tijdelijke uitval is de situatie immers anders dan na een overlijden.
Je wilt voorkomen dat iemand uit goede bedoelingen beslissingen neemt die later moeilijk terug te draaien zijn.
Maak onderscheid tussen tijdelijk en langdurig uitvallen
Een afwezigheid van enkele dagen vraagt iets anders dan een situatie waarin iemand maandenlang zijn zaken niet zelf kan regelen.
Voor een korte periode zijn vaak alleen urgente taken belangrijk.
Bij langdurige uitval kunnen onderwerpen bijkomen zoals:
- contracten;
- verzekeringen;
- financiële administratie;
- belastingzaken;
- onderhoud van de woning;
- zakelijke verplichtingen.
Maak daarom geen enorme noodprocedure voor ieder denkbaar scenario.
Een goede basis bestaat uit informatie waarmee iemand eerst kan beoordelen wat op dat moment werkelijk nodig is.
Houd gevoelige informatie apart
Niet alle informatie hoort in één gemakkelijk toegankelijke map.
Maak onderscheid tussen een praktisch overzicht en zeer gevoelige gegevens.
Denk bij gevoelige informatie aan:
- wachtwoorden;
- pincodes;
- herstelcodes;
- kopieën van identiteitsbewijzen;
- medische documenten;
- financiële beveiligingsgegevens.
Voor dergelijke gegevens is extra beveiliging verstandig.
Het algemene overzicht kan vervolgens aangeven waar bepaalde informatie veilig wordt beheerd, zonder de geheime gegevens zelf bloot te leggen.
Een centrale wegwijzer voorkomt veel zoekwerk
Wanneer informatie verspreid staat over ordners, e-mail, computer en verschillende accounts, hoeft dat geen probleem te zijn zolang iemand weet waar hij moet zoeken.
Een nabestaandendossier kan bijvoorbeeld als centrale wegwijzer vastleggen welke belangrijke zaken er bestaan, waar documenten worden bewaard en welke personen of organisaties bij bepaalde onderwerpen betrokken zijn.
Zo hoeft niet alle informatie fysiek op één plaats te staan.
Het belangrijkste is dat de structuur begrijpelijk is voor iemand die jouw administratie niet dagelijks gebruikt.
Test of een ander je systeem begrijpt
Een administratie kan voor jezelf volkomen logisch zijn terwijl een ander er niets van begrijpt.
Een eenvoudige test kan daarom veel duidelijk maken.
Vraag iemand die je vertrouwt bijvoorbeeld:
‘Als ik morgen een tijdje niets kan regelen, zou jij dan weten waar je moet beginnen?’
Je hoeft daarbij geen vertrouwelijke gegevens te laten zien.
Laat alleen zien:
- waar het overzicht ligt;
- hoe de hoofdindeling werkt;
- waar belangrijke contactgegevens staan;
- welke informatie bij welke categorie hoort.
De vragen die vervolgens ontstaan laten precies zien welke uitleg nog ontbreekt.
Controleer het overzicht eenmaal per jaar
Een overdrachtsplan veroudert snel wanneer het nooit wordt bijgewerkt.
Een verzekeraar verandert, een abonnement stopt of iemand anders krijgt een reservesleutel.
Controleer daarom bijvoorbeeld eenmaal per jaar:
- contactpersonen;
- organisaties;
- belangrijke contracten;
- betaalmethoden;
- locaties van documenten;
- machtigingen;
- digitale opslagplaatsen.
Dat hoeft geen uitgebreide administratieklus te zijn.
Wanneer de basis eenmaal goed staat, kost actualiseren meestal maar weinig tijd.
Goede voorbereiding betekent vooral minder afhankelijkheid
Het doel is niet dat iemand anders permanent toegang heeft tot je hele privéleven.
Een goede voorbereiding zorgt er juist voor dat anderen alleen de informatie en bevoegdheden nodig hebben die in een bepaalde situatie relevant zijn.
Wanneer belangrijke kennis uitsluitend in je hoofd zit, wordt iedereen afhankelijk van jouw beschikbaarheid.
Door vast te leggen wat er loopt, waar informatie staat en wie waarvoor benaderd kan worden, blijft de administratie ook begrijpelijk wanneer jij tijdelijk niet zelf aan het roer staat.
Dat geeft niet alleen degene die helpt meer houvast. Het voorkomt ook dat er tijdens een onverwachte situatie onnodig moet worden gezocht, gegokt of geïmproviseerd.