Ventilatieroosters zorgen ervoor dat verse buitenlucht een woning kan binnenkomen. Na verloop van tijd verzamelen stof, vuil en soms insecten zich in en rond de openingen. Daardoor zien de roosters er niet alleen minder fris uit, maar kan de lucht ook minder gemakkelijk doorstromen.
Regelmatig ventilatieroosters schoonmaken is daarom een eenvoudige onderhoudsklus die helpt om de ventilatievoorzieningen goed te laten functioneren. Met een stofzuiger, zachte borstel en een vochtige doek kom je meestal al een heel eind.
Waarom ventilatieroosters schoonmaken belangrijk is
Ventileren betekent dat gebruikte binnenlucht voortdurend wordt vervangen door verse buitenlucht. Roosters in ramen, kozijnen of muren vormen bij natuurlijke ventilatie vaak een belangrijke toevoeropening.
Wanneer een rooster sterk vervuild raakt, kan de vrije doorgang kleiner worden. Volgens het advies van het RIVM over ventilatie en onderhoud is het verstandig ventilatieroosters en ventielen schoon te maken wanneer ze zichtbaar vuil zijn en ventilatievoorzieningen goed te onderhouden.
Een schoon rooster voorkomt bovendien dat opgehoopt stof telkens opnieuw in beweging komt wanneer er lucht doorheen stroomt.
Wat heb je nodig?
Voor de meeste ventilatieroosters zijn geen speciale schoonmaakmiddelen nodig.
Handig zijn:
- een stofzuiger met zachte borstel
- een schone zachte borstel of kwast
- een microvezeldoek
- lauwwarm water
- eventueel een kleine hoeveelheid mild afwasmiddel
- een droge doek
Gebruik liever geen agressieve ontvetter, schuurspons of harde borstel. Daarmee kun je kunststof delen, lak of het bedieningsmechanisme beschadigen.
Begin met droog vuil verwijderen
Verwijder eerst zoveel mogelijk los stof voordat je met een vochtige doek begint.
Zet het rooster volledig open als het model dat toelaat. Ga vervolgens met de zachte stofzuigborstel langs de buitenkant, openingen en randen.
Een kleine kwast is handig voor smalle gleuven waar de stofzuigmond niet goed bij kan.
Door eerst droog schoon te maken voorkom je dat stof zich met water mengt en als grijze aanslag over het rooster wordt uitgesmeerd.
Neem het rooster af met een vochtige doek
Nadat het losse vuil is verwijderd, kun je de bereikbare oppervlakken afnemen met een licht vochtige microvezeldoek.
Bij vettige aanslag, bijvoorbeeld in de buurt van een keuken, kan een klein beetje mild afwasmiddel helpen.
Maak de doek niet te nat. Water dat diep in een rooster of kozijn loopt kan terechtkomen op plaatsen waar je het moeilijk kunt verwijderen.
Droog het rooster na afloop met een schone doek.
Kan een ventilatierooster worden verwijderd?
Dat hangt volledig af van het type rooster.
Sommige afdekdelen zijn bedoeld om eenvoudig los te klikken. Andere zijn geschroefd of maken onderdeel uit van het raam of kozijn.
Forceer een rooster nooit wanneer je niet weet hoe het bevestigd is. Kunststof klemmetjes kunnen gemakkelijk afbreken en sommige roosters bevatten een bedieningsmechanisme.
Is het rooster eenvoudig volgens de handleiding te verwijderen, dan kun je een los afdekdeel vaak grondiger schoonmaken. Laat het volledig drogen voordat je het terugplaatst.
Maak niet zomaar diep in het ventilatiekanaal schoon
Het zichtbare rooster kun je meestal veilig zelf reinigen. Dat betekent niet automatisch dat je ook diep in een ventilatiekanaal moet gaan schoonmaken.
Steek geen harde voorwerpen, lange borstels of natte doeken diep in kanalen waarvan je de constructie niet kent.
Bij sterke vervuiling achter een rooster of problemen met de luchtstroom kan professionele controle verstandiger zijn.
Dat geldt zeker wanneer het rooster onderdeel is van een uitgebreider mechanisch ventilatiesysteem.
Ventilatierooster en mechanische ventilatie zijn niet hetzelfde
Een ventilatierooster voor toevoer van buitenlucht heeft een andere functie dan een afzuigventiel van mechanische ventilatie.
Bij woningen met mechanische afzuiging komt verse lucht vaak via roosters in ramen of gevels naar binnen, terwijl gebruikte lucht via ventielen in bijvoorbeeld keuken, badkamer en toilet wordt afgevoerd.
Daarom is het verstandig beide onderdelen te onderhouden. Wie een mechanisch systeem heeft, kan ook periodiek de mechanische ventilatie schoonmaken en controleren of de ventielen vrij van vuil blijven.
Verander de stand van ventielen niet zomaar
Bij ronde afzuigventielen van mechanische ventilatie is voorzichtigheid belangrijk.
Zo’n ventiel kan op een bepaalde stand zijn ingesteld om een specifieke hoeveelheid lucht af te voeren. Wanneer je het binnenste deel tijdens het schoonmaken verdraait, kan die instelling veranderen.
Wil je een ventiel verwijderen om het schoon te maken, markeer dan eerst de bestaande positie of volg de instructies van de fabrikant.
Bij twijfel is alleen de buitenzijde reinigen de veiligste keuze.
Hoe vaak moet je ventilatieroosters schoonmaken?
Er bestaat geen vaste termijn die voor iedere woning hetzelfde is.
De hoeveelheid vervuiling hangt onder andere af van de locatie van het huis, verkeer in de omgeving, pollen, stof, huisdieren en hoe vaak de roosters openstaan.
Een praktische methode is daarom om de roosters tijdens het normale schoonmaken regelmatig te bekijken.
Zie je duidelijk stof of vuil, dan is dat een goed moment om ze schoon te maken. Het RIVM noemt zichtbaar vuil eveneens als praktisch moment voor reiniging van roosters en ventielen.
In een woning aan een drukke weg of in een stoffige omgeving kan vaker schoonmaken nodig zijn.
Laat ventilatieroosters open
Een schoon rooster heeft weinig nut wanneer het daarna permanent wordt gesloten.
Voor een gezond binnenklimaat is continue luchtverversing nodig. De Rijksoverheid adviseert ventilatieroosters en klepraampjes dag en nacht voldoende open te laten en extra te ventileren na bijvoorbeeld koken, douchen en slapen.
Alleen af en toe een raam volledig openzetten is niet hetzelfde als voortdurend ventileren.
Let op condens en vocht
Condens op ramen, langdurig vochtige ruimtes of een muffe geur kunnen signalen zijn dat de luchtverversing onvoldoende is.
Een vuil rooster kan daar soms aan bijdragen, maar is lang niet altijd de enige oorzaak.
Controleer daarom ook of roosters daadwerkelijk openstaan en of eventuele mechanische ventilatie functioneert.
Na douchen en koken is tijdelijk extra ventileren verstandig omdat daarbij veel vocht in de woning terechtkomt.
Vergeet roosters achter gordijnen niet
Ventilatieroosters bevinden zich regelmatig boven ramen en verdwijnen daardoor gedeeltelijk achter gordijnen of andere raamdecoratie.
Controleer of de lucht ongehinderd door het rooster de kamer in kan stromen.
Een dik gordijn dat strak tegen een open ventilatierooster hangt, kan de luchtstroom beperken.
Zorg daarom voor voldoende vrije ruimte rond het rooster.
Controleer meteen de bediening
Tijdens het schoonmaken kun je direct testen of het rooster nog soepel opent en sluit.
Een bediening die zwaar loopt hoeft niet noodzakelijk defect te zijn. Opgehoopt vuil kan de beweging soms bemoeilijken.
Maak de bereikbare delen eerst voorzichtig schoon.
Blijft het mechanisme vastzitten, gebruik dan niet zomaar olie of smeermiddel. Controleer de onderhoudsinstructies van de fabrikant of laat het rooster beoordelen.
Wees voorzichtig met insectengaas
Sommige ventilatieroosters bevatten fijn gaas.
Daarin kunnen stof, pluisjes en kleine insecten blijven hangen. Gebruik bij dit gedeelte geen harde borstel, omdat fijn gaas gemakkelijk kan vervormen.
Een zachte kwast of stofzuiger op een lage stand is meestal geschikter.
Is het gaas uitneembaar, controleer dan eerst hoe het volgens de fabrikant gereinigd moet worden.
Maak ventilatie onderdeel van de schoonmaakroutine
Ventilatieroosters vallen tijdens de normale schoonmaak gemakkelijk buiten beeld. Ze hangen vaak hoog en lijken op afstand schoon terwijl er van dichtbij behoorlijk wat stof in zit.
Door de roosters regelmatig mee te nemen tijdens het schoonmaken voorkom je dat vuil zich jarenlang ophoopt.
Controleer tegelijkertijd of de openingen vrij zijn, de bediening goed werkt en er niets voor het rooster hangt.
Het kost meestal maar enkele minuten per rooster, terwijl goed onderhouden ventilatievoorzieningen belangrijk zijn voor een voortdurende toevoer van verse lucht.