Eerst de uitademing afmaken, dan pas de volgende beweging

Een beweging kan bij taijiquan rustig ogen, terwijl de ademhaling nog niet hetzelfde tempo heeft gevonden. Bij beginners zie ik regelmatig dat de armen of voeten alweer doorgaan voordat de vorige uitademing is afgerond. De schouders bewegen dan soms omhoog en het lichaamsgewicht wordt verplaatst voordat de houding stabiel aanvoelt.

Tijdens mijn lessen besteed ik daarom aandacht aan een eenvoudig controlemoment: eerst rustig uitademen en pas daarna de volgende kleine beweging beginnen. Dat is geen regel voor iedere beweging binnen taijiquan, maar een manier om bewuster te oefenen.

Waarom de uitademing afmaken verschil kan maken

Wanneer je een beweging wilt afronden, richt je de aandacht gemakkelijk op je handen of voeten. Je probeert de juiste positie te bereiken en denkt ondertussen alweer aan wat daarna komt.

Juist op dat moment kan het nuttig zijn om te voelen wat er met je ademhaling gebeurt. Is de uitademing vanzelf tot een einde gekomen? Zijn je schouders ontspannen? Rust je gewicht al op de voet die je moet dragen?

Ik laat leerlingen zulke momenten bewust onderzoeken. Niet door de adem langer te maken dan prettig voelt, maar door de volgende beweging even uit te stellen. Daardoor ontstaat ruimte om de eigen houding te controleren.

Probeer dezelfde beweging op twee manieren

Je kunt dit zelf onderzoeken met een korte oefening. Ga ontspannen staan met je voeten ongeveer op heupbreedte. Zorg dat je voldoende ruimte hebt en dat je stevig staat.

Hef je armen langzaam een klein stukje en laat ze weer zakken. Begin vervolgens meteen aan de volgende beweging, zoals het voorzichtig verplaatsen van je gewicht naar één voet. Let op wat er gebeurt met je schouders, borstkas en ademhaling.

Herhaal daarna dezelfde reeks. Ditmaal laat je de eerste beweging eindigen en wacht je totdat je uitademing op een natuurlijke manier is afgerond. Pas daarna verplaats je rustig je gewicht.

Misschien merk je dat je schouders makkelijker ontspannen blijven of dat je duidelijker voelt welke voet je gewicht draagt. Het kan ook zijn dat je nauwelijks verschil ervaart. Dat is geen probleem. Het gaat erom dat je leert waarnemen wat er tijdens de beweging gebeurt.

Forceer de ademhaling niet

Een veelgemaakte vergissing is dat mensen bij een ademhalingsoefening extra diep proberen in te ademen of alle lucht krachtig uit hun longen willen persen.

Dat is hier niet de bedoeling. Je hoeft geen vast aantal tellen aan te houden, je buik niet bewust naar buiten te duwen en je adem niet vast te zetten.

Bij taijiquan en qigong werken ademhaling, houding en beweging samen. Het Amerikaanse National Center for Complementary and Integrative Health beschrijft tai chi als een combinatie van rustige bewegingen, lichaamshoudingen, gerichte aandacht en gecontroleerde ademhaling.

Mijn oefening is bedoeld om één onderdeel van die samenwerking beter te leren voelen. Tijdens doorlopende bewegingsvormen kunnen ademhaling en beweging juist gelijktijdig verlopen.

Wat doe je als je toch weer te snel beweegt?

Merk je dat je na enkele herhalingen steeds sneller verdergaat? Stop dan even met de reeks. Blijf ontspannen staan, voel het contact van je voeten met de grond en laat je ademhaling vanzelf rustig worden.

Begin opnieuw met een kleinere beweging. Je hoeft geen volledige vorm af te werken om iets te leren over je houding.

Word je duizelig, benauwd of voel je je niet prettig, onderbreek de oefening dan. Het doel is zorgvuldig bewegen, niet het oprekken van je ademhaling.

Over mijn lessen bij Wudang Academy

Mijn naam is Michael König-Weichhardt, meesternaam Ziji (魏懋资济). Ik beoefen vechtkunsten sinds 1999 en heb op de Wudang-berg getraind bij Yuan Xiugang en Chen Shiyu.

Via mijn online school Wudang Academy geef ik onderwijs in onder meer Wudang-taijiquan, qigong en gongfu. De videolessen en leerpaden van Wudang Academy zijn beschikbaar via een betaald lidmaatschap.

De website is ook in het Nederlands beschikbaar, maar dat betekent niet dat alle video’s Nederlandstalig zijn.

Mijn uitgangspunt blijft eenvoudig: een kleine beweging die je bewust uitvoert, kan meer inzicht geven dan een lange reeks waarin je de controle over je houding en ademhaling verliest.

Michael König-Weichhardt